Đằng sau bức tượng vỡ nát tại Khải Hoàn Môn: Thảm sát di sản là cuộc tấn công vào lòng tin và tinh thần cả một dân tộc

Ngày đăng: 05/12/2018
2,101 Read
131 Share
Người ta đếm những thứ đổ vỡ trên nước Pháp bằng con số: một chiếc ô tô, hai căn nhà, ba cửa hàng… nhưng có những thứ đổ vỡ mang theo giá trị tinh thần của cả một dân tộc, như bức tượng Marianne bên trong Khải Hoàn Môn.

Những ngày vừa qua, tâm điểm của thế giới đổ dồn về nước Pháp khi các cuộc biểu tình diễn ra nhằm phản đối việc tăng giá nhiên liệu của chính phủ. Đây được coi như một “giọt nước tràn ly” khi từ lâu nay, việc người dân Pháp phàn nàn về mức sống ngày càng đắt đỏ đã không còn là câu chuyện hiếm gặp. Sau nhiều vụ khủng bố trước đây, các cuộc biểu tình diễn ra lại một lần nữa tháo xuống tấm màn nhung về hình ảnh một nước Pháp lãng mạn gây dựng qua hàng trăm năm.

Giữa tâm bão biến động, điều mà nhiều người quan tâm hơn lại là câu chuyện những di sản, công trình bị phá hủy, hư hại. Là một đất nước sở hữu những bộ sưu tập nghệ thuật, các bảo tàng hay những công trình kiến trúc lừng lẫy thế giới, việc bức tượng Marianne trong Khải Hoàn Môn bị phá đã khiến nhiều người hết sức bàng hoàng. Nhìn gương mặt vỡ của Marianne như chất chứa sự giận dữ của những người biểu tình tại Pháp. Ngoài ra, còn rất nhiều hiện vật khác bị đập phá, xịt sơn, bôi bẩn, các bảo tàng bị tấn công như một “cái tát” thật mạnh vào những người quản lý văn hóa dưới chân tháp Eiffei.

Đằng sau bức tượng vỡ nát tại Khải Hoàn Môn: Thảm sát di sản là cuộc tấn công vào lòng tin và tinh thần cả một dân tộc - Ảnh 1.

Khi những đám đông giận dữ, họ sẵn lòng phá hủy cả những thứ vốn từng là niềm tin tối cao của bản thân. Cuộc tấn công vào văn hóa - gốc rễ của con người, không có hình súng đạn nhưng cũng đầy buồn thương, mất mát.

Trong ngành Di sản học, có một thuật ngữ mang tên “Heritage Genocide” hay “Cultural Genocide” - thảm sát di sản. Tuy không phải một thuật ngữ được công nhận rộng rãi nhưng nó đã được dùng trong hàng chục năm qua, gắn liền với những cuộc tấn công vào di sản trên toàn cầu. Thảm sát di sản là hành động phá hoại di sản hàng loạt với lý do và động cơ đằng sau thường liên quan tới chính trị. Thảm sát di sản có thể xảy ra một cách có chủ đích (như nhóm phiến quân Hồi giáo Taliban phá tan tành hai bức tượng phật khổng lồ tại Afghanistan vào năm 2001) hoặc không thực sự chủ đích - các cuộc không kích tại Syria đã hủy hoại thành phố Damascus và Aleppo vốn từng đẹp một cách mê đắm, thu hút rất đông khách du lịch mỗi năm.

Đằng sau bức tượng vỡ nát tại Khải Hoàn Môn: Thảm sát di sản là cuộc tấn công vào lòng tin và tinh thần cả một dân tộc - Ảnh 2.

Những người biểu tình không nhằm vào Khải Hoàn Môn vì đơn thuần họ thích, mà đó là một công trình biểu tượng - một di sản được sử dụng như công cụ chính trị của nước Pháp khá rõ rệt qua nhiều năm qua. Các di sản không chỉ là công trình bằng gạch, xi măng, đá hay sắt thép mà được dựng lên bởi nhiều yếu tố tư tưởng dân tộc, lý tưởng quốc gia, niềm tự hào của người dân, biểu tượng của an ninh... Bức tượng Marianne xuất hiện lần đầu trong thời điểm Cách mạng Pháp vào năm 1789 như một biểu tượng nhân hóa của những giá trị tự do, bình quyền, công bằng, đoàn kết và rồi sau đó tượng trưng cho cả nước Pháp. 

Những hình ảnh Marianne xuất hiện trong rất nhiều sản phẩm, công trình văn hóa, từ những con tem thư cho tới các công trình lớn khác sau này tại Pháp. Khải Hoàn Môn chính là biểu tượng cho toàn dân tộc, của nền văn hóa Pháp, những điều mà con người luôn tin vào bấy lâu nay. Nó đã chứng kiến sự thăng trầm của nước Pháp trong hàng thế kỷ qua, đi qua những biến động của đất nước nhưng vẫn vươn mình kiên cường, và kể cả các thế lực khủng bố cũng không thể hạ nổi Khải Hoàn Môn. 

Tuy nhiên, khi niềm tin của người dân rạn nứt, họ sẵn lòng đánh đổi, thậm chí là tàn phá những công trình vốn mang những giá trị hình ảnh cho cả một đất nước. Cuộc tấn công vào Khải Hoàn Môn khiến cả nước Pháp bàng hoàng. Bên dưới công trình là nơi kỷ niệm 1,4 triệu lính Pháp trận vong trong Thế chiến thứ nhất; xen lẫn trong nỗi buồn, sự bàng hoàng là cả niềm thất vọng và tức giận của nhiều người dân Pháp.

Đằng sau bức tượng vỡ nát tại Khải Hoàn Môn: Thảm sát di sản là cuộc tấn công vào lòng tin và tinh thần cả một dân tộc - Ảnh 3.

Không chỉ vậy, Pháp là một trong những quốc gia có những lực lượng chuyên trách trong vấn đề bảo vệ di sản. Đây là một trong số ít các quốc gia đưa những chương trình tập huấn bảo vệ di sản vào việc đào tạo lực lượng an ninh quốc gia. Chính vì vậy, việc Khải Hoàn Môn và tượng Marianne bị phá hoại như một thông điệp của lực lượng biểu tình nhắn gửi tới nước Pháp.

Năm 2001, phiến quân Hồi giáo Taliban phá tan tành 2 bức tượng Phật Bamiyan trên 1500 năm tuổi tại Afghanistan khiến cả thế giới bàng hoàng - 2 bức tượng lớn tầm cỡ nhất nhì thế giới nằm trên con đường Tơ lụa huyền thoại. Nhóm phiến quân Hồi giáo đưa ra 2 lý do để phá sập bức tượng Phật. Là một nhóm hồi giáo cực đoan, họ không chấp nhận một di sản mang màu sắc Phật giáo trên đất nước Hồi giáo. Không chỉ vậy, người phát ngôn của Taliban nói rằng các chuyên gia nước ngoài nên dành tiền cứu đói cho trẻ em chứ không nên dùng tiền bảo...

2,101 Read
131 Share
(190)
:
TIN BÀI NÓNG!!!
Đăng nhập
Quên mật khẩu
Đăng ký
Về đầu trang