Tư duy đường cao tốc

Ngày đăng: 12/10/2020
3,671 Read
305 Share

Gần chục năm trước, tôi được thuê gỡ băng phỏng vấn các cựu binh Việt Nam cho phim tài liệu “Chiến tranh Việt Nam” của Đài PBS.

Tôi đã đặc biệt ấn tượng với câu chuyện về đường mòn Hồ Chí Minh của tướng Đồng Sỹ Nguyên. Cụ đã chia sẻ những việc gần như không tưởng để tạo ra một hệ thống đường mòn gần 20 nghìn km len lỏi giữa núi cao rừng sâu mà phía Mỹ gọi đó là "một trong những thành tựu vĩ đại của nền kỹ thuật quân sự ở thế kỷ 20".

Tôi cho rằng, yếu tố then chốt của thành công này là nhờ quyết tâm và ý chí sắt đá, sự tập trung cao độ của trí tuệ và sức mạnh tập thể không chỉ của khoảng 230 nghìn người trực tiếp tham gia công trình mà cả dân tộc Việt Nam. Điều này được thể hiện rất rõ trong phần trả lời của tướng Nguyên: "Trước đây cũng có một người bạn Mỹ hỏi chúng tôi rằng ác liệt như thế tại sao không ai giải quyết được? Ác liệt thật, nhưng người làm chủ dưới đất là chúng tôi. Bên kia chỉ không quân đi trên trời thôi".

Mười tập phim sau đó trở nên nổi tiếng và được tranh luận cho tới tận hôm nay. So sánh với bối cảnh như trên, quả là đáng suy nghĩ trước thông tin "nhà thầu yếu không thể tham gia cao tốc Bắc Nam" khi ngày doanh nhân Việt Nam, 13/10, đang đến gần. Những thứ không thể lại trở thành có thể. Và ngược lại, những thứ có thể lại trở thành không thể đang là vấn đề rất lớn của Việt Nam.

Nói một cách hình tượng, khi xây dựng đường mòn Hồ Chí Minh, tư duy "đường cao tốc" - một đường thẳng với đích đến là độc lập dân tộc, thống nhất đất nước - đã được thiết lập. Còn giờ đây, Việt Nam đang cần những con đường cao tốc đúng nghĩa thì lại vướng phải tư duy đường mòn - thấy khó là "đi vòng" hoặc tránh. Nỗ lực liên kết các cá nhân và doanh nghiệp để tạo ra thành quả tập thể lớn hơn chưa tỏ ra hữu hiệu.

Việt Nam đang thiếu tư duy đường cao tốc với khát vọng hùng cường chứ không phải là các vấn đề kỹ thuật. Những "giấc mơ con đè nát cuộc đời con" (thơ Chế Lan Viên) đang là rào cản rất lớn. Quá khứ của Việt Nam và kinh nghiệm các nước khác cho thấy rất rõ điều này.

Từ cuối thập niên 60, Hàn Quốc bắt đầu xây dựng những con đường cao tốc cho mục tiêu hiện đại hóa đất nước. Cao tốc Seoul - Busan dài 416 km là dự án đầu tiên, thể hiện rõ nhất những nhân tố làm nên kỳ tích sông Hàn của đất nước hình củ sâm. Hyundai là một tập đoàn công nghiệp xây dựng hàng đầu thế giới hiện nay. Tuy nhiên, vào cuối thập niên 1960, năng lực của họ rất bình thường, có lẽ không bằng nhiều công ty xây dựng hiện tại của Việt Nam. GDP trên đầu người tính theo giá năm 2010 của Hàn Quốc vào năm 1968 chưa đến 1.500 USD, so với Việt Nam hiện nay là hơn 2.100 USD. Vậy mà chỉ chưa đầy 30 tháng, họ đã xây...

3,671 Read
305 Share
(333)
:
TIN BÀI NÓNG!!!
Đăng nhập
Quên mật khẩu
Đăng ký
Về đầu trang