Thiếu vốn xã hội

Ngày đăng: 26/12/2018
3,328 Read
195 Share

Đó là buổi tối ngày thứ Bảy, trên khắp các thành phố lớn của Việt Nam, hàng triệu người dân đổ ra đường ăn mừng chức vô địch AFF của Đội tuyển bóng đá quốc gia.

Tôi cũng có mặt trong đoàn người đó, chính xác là bị mắc kẹt vì không thể về nhà sau trận chung kết ở Mỹ Đình. Nhưng cũng giống nhiều người, tôi chưa thấy lần nào kẹt xe mà thị dân lại đối xử tử tế với nhau đến thế. Có hai chiếc ô tô hạng sang quệt vào nhau, nhưng hai bác tài mở cửa bắt tay nhau vui vẻ rồi đường ai nấy đi. Những người ngồi trên xe máy thay vì bấm còi loạn xạ và luồn lách bạt mạng, từ tốn đi, vẫy cờ, và hô "Việt Nam vô địch" với nụ cười trên môi. Một hình ảnh rất khác với Hà Nội mà tôi phải đối mặt mỗi ngày.

Những sự kiện lớn, thu hút nhiều người dân đổ ra đường như vậy là dịp hiếm có để mường tượng quy mô khổng lồ của xã hội trăm-triệu-dân, bằng trực giác và cảm giác, vốn nhiều khi không thể cảm nhận được hết qua con số trên lý thuyết. Và nếu để ý, chúng ta cũng thấy trong hàng triệu người đổ ra đường ngày hôm đó, ít ai đi một mình. Họ sẽ chung vui với người thân, bạn bè, nhóm đồng nghiệp, đội bóng đá phủi, hay những nhóm cổ động viên đã biết nhau từ trước.

Những cộng đồng đó tạo thành những khối gắn kết vô hình, tạo ra một loại "trật tự trong hỗn loạn" trên đường phố. Họ đến với nhau không vì mục đích kinh tế hay chính trị. Về mặt tình cảm, phần lớn trong số họ là những người không có quan hệ huyết thống với nhau. Điều đan kết họ lại từ những cá nhân nhỏ lẻ, trở thành một cộng đồng rộng lớn hơn rất nhiều chính là niềm vui và sở thích chung. Ở trường hợp này là bóng đá.

Một mặt, bóng đá cho thấy chúng ta vẫn có thể gắn kết bởi những giá trị tích cực dưới một khối thống nhất. Mặt khác, sự hiếm hoi của không khí này tố cáo một thực tế: cộng đồng vắng mặt ở những nơi và thời điểm cần nó nhất.

Những sự kiện tích cực - như chức vô địch VFF - không phải lúc nào cũng có, trong khi thất bại của cộng đồng diễn ra thường xuyên. Đó là khi chúng ta không thể bảo vệ những đứa trẻ khỏi những cái tát của bạn học và cô giáo; khi người qua đường làm ngơ hay chỉ chụp ảnh ai khác đăng gặp nạn để đăng lên mạng; hay khi chúng ta thờ ơ với chính môi trường sống xung quanh ngày càng xấu đi.

"Đạo đức suy đồi" là...

3,328 Read
195 Share
(302)
:
TIN BÀI NÓNG!!!
Đăng nhập
Quên mật khẩu
Đăng ký
Về đầu trang