Thị trường khoa học

Ngày đăng: 24/07/2020
3,182 Read
176 Share

Thỉnh thoảng tôi nhận được đề nghị làm biên tập viên khách mời từ các “tạp chí săn mồi cao cấp”.

Tuần rồi, tôi mới nhận được email của cô Christine Zhang, thư ký tòa soạn tạp chí Applied Sciences (Khoa học ứng dụng) của nhà xuất bản MDPI. Cô nhắc lại lời mời tôi làm biên tập viên khách mời cho số đặc biệt về "Các hiện tượng điện từ trong hệ điện năng" - một chủ đề chẳng chút liên quan tới chuyên môn của tôi, khoa học vật liệu. Vài ngày trước đó, tạp chí Crystals cũng của MDPI gửi lời mời tương tự.

MDPI (Multidisciplinary Digital Publishing Institute - Viện Xuất bản số đa ngành) là nhà xuất bản khoa học mới nổi được lập bởi một nhà khoa học ít tên tuổi, Shu-Kun Lin người Hoa. Nắm bắt được xu thế xuất bản khoa học mở từ những năm 2010, MDPI của Lin nhanh chóng đăng ký thành lập hàng loạt các tạp chí hoàn toàn mở - có nghĩa là bất kỳ ai cũng được đọc bài miễn phí. Điều đáng chú ý, nhà xuất bản này đăng ký địa chỉ hoạt động tại Bassel, Thụy Sĩ. Một địa chỉ nhà riêng nhưng toàn bộ nhân sự đều ở nước ngoài, hầu hết ở Trung Quốc, và thường khiến nhiều người nhầm lẫn rằng đây là một nhà xuất bản Thụy Sĩ.

MDPI phát triển nhanh khủng khiếp, nay đã có tới 222 tạp chí với 55 trong số đó lọt vào danh mục ISI (Danh mục các tạp chí khoa học của Viện Thông tin khoa học Mỹ). Mỗi bài báo được đăng, MDPI sẽ thu của tác giả 1.000-2.000 franc Thụy Sỹ - 25 tới 50 triệu đồng. Khác với hầu hết các tạp chí khoa học, các ấn phẩm của MDPI có tốc độ phản biện và xuất bản nhanh đến mức độ siêu tốc, chỉ mất có vài tuần từ lúc gửi bài cho đến khi bài báo được chính thức ra mắt. Có tạp chí của MDPI mỗi tháng đăng tải tới trên dưới 1.000 bài báo.

MDPI rất nhiệt tình "chào hàng". Vài tháng họ lại gửi lời mời tham gia làm biên tập viên khách tới những người từng phản biện cho tạp chí. Làm biên tập viên khách cho các tạp chí khoa học uy tín thể hiện phần nào uy tín học thuật của một nhà khoa học, nhưng với MDPI thì chẳng đơn giản vậy. Nếu nhận lời Christine Zhang, tôi được miễn phí đăng bài của mình, nhưng sẽ phải tích cực mời gọi đồng nghiệp, người quen gửi bài tới tạp chí. Và với mỗi bài báo, họ sẽ "thẳng tay" thu phí tác giả. Toàn bộ số tiền sẽ chui vào túi nhà xuất bản chứ tôi cũng chẳng được xu nào. Bình thường, tôi sẽ bỏ qua các email trên hay từ chối một cách xã giao, nhưng những tranh luận nảy lửa gần đây của cộng đồng khoa học Việt Nam về những "tạp chí săn mồi" (predatory journal) của MDPI khiến tôi muốn nói thêm chút nữa.

Nếu như hơn chục năm trước, số nhà khoa học làm việc ở Việt Nam có công bố quốc tế còn khiêm tốn...

3,182 Read
176 Share
(289)
:
TIN BÀI NÓNG!!!
Đăng nhập
Quên mật khẩu
Đăng ký
Về đầu trang