Sống cùng nỗi sợ

Ngày đăng: 17/03/2020
2,532 Read
210 Share

Tôi ôm một nỗi sợ lâu dài và không thể xóa bỏ, về việc mình sẽ thất cơ lỡ vận, sợ biến cố khôn lường xảy ra, ngày mai tài chính cá nhân có thể suy kiệt. Tóm lại là sợ nghèo đói.

Nhìn từ bên ngoài, tôi duy trì một lối sống thị dân không đến nỗi nào. Nhưng đằng sau mỗi quyết định chi tiêu là hàng chuỗi phép tính phức tạp về ngân sách tiết kiệm, về dòng tiền tương lai, danh mục đầu tư (dù danh mục này bé tí nếu so với các doanh nhân). Tôi mua cái iPhone cũng nghĩ mất một năm rưỡi, người ta ra XS thì tôi hạ đủ quyết tâm mua 8 Plus. Bạn bè rất hay nói: "Người như Hoàng không chết đói được đâu". Nhưng tôi vẫn sợ: cảm giác của cậu bé 15 năm trước nhét những đồng lương đầu tiên dưới giường phòng trọ, phòng khi lỡ vận có tiền ăn; đến cảm giác của ông chủ gia đình năm 2020 quyết giữ ngoại tệ dưới đáy tủ thay vì lưu thông, cách nhau một quãng đường xa nhưng không khác về bản chất.

Có thể tôi hơi cực đoan. Nhưng bỏ qua mức độ, càng đi ra thế giới, tôi càng thấy rõ nỗi sợ này là một kiểu tính cách cộng đồng. Dân phương Tây không nhiều người sợ như thế: họ chẳng có mấy tiền mặt hay thậm chí tư duy tích cóp. Họ hoặc dành phần lớn tài sản đầu tư cho trải nghiệm hiện tại hoặc cho bản thân; hoặc một nhóm đầu tư cho tương lai với niềm tin về chiếc bánh sẽ to lên cho tất cả. Dân mình đa phần không sống thế được. Trừ khi trong cảnh bần cùng, tay làm chỉ đủ nuôi miệng, còn hễ có đồng ra đồng vào là luôn phòng bị cho tình huống tệ nhất; khó có chuyện trong người không có tiền mặt hoặc vàng để "phòng thân".

Tôi thuộc về một thế hệ mà ngành xã hội học phương Tây gọi là "Thế hệ Y". Phân loại đôi lúc khác nhau, nhưng nhìn chung "Thế hệ Y" là người trưởng thành vào đúng giai đoạn bùng nổ của hạ tầng công nghệ, trở thành lực lượng lao động và tiêu dùng chính của thế giới ngày nay. Ở tuổi từ 25 tới 40, thế hệ này giờ là những công dân thực thụ đầu tiên của "thế giới phẳng".

Thế hệ X trước đó đã kịp trưởng thành trong một nền kinh tế cũ, khi thế giới còn phân cực. Còn thế hệ Z sau này lại định hình cuộc sống bằng Internet hay mạng xã hội, thứ họ làm quen khi còn quá bé.

Nhưng tôi còn thuộc về một nhánh phân loại hẹp nữa, được gọi là "Cold Y", thế hệ "Y lạnh". Họ là những người sinh ra trong Chiến tranh Lạnh, nhưng lớn lên và trải nghiệm sự kiện bức tường Berlin sụp đổ, Liên bang Xô Viết tan rã (và với chúng ta là việc dỡ bỏ lệnh cấm vận của Mỹ vào đầu thập kỷ 90). Cuộc sống của họ định hình theo cuộc chuyển dịch của thế giới, từ phân cực sang thế giới phẳng.

Bên trong tôi có một cuộc giằng co của niềm hy vọng và nỗi sợ hãi. Thông qua bối cảnh gia đình, nhiều "Cold Y" giữ được ký ức của Chiến tranh Lạnh - thứ với Việt Nam không hề "lạnh" mà trở thành chiến tranh ủy nhiệm, với nhiều mất mát và sự bất an - rồi sau đó là cái nghèo đeo đuổi mấy thập niên. Tôi cũng như bao bạn bè khác, vẫn thấm đẫm cảm giác về cái nghèo mà cha mẹ mình truyền lại. Nhưng chúng tôi cũng đồng thời lại mang niềm lạc quan của một thời đại bùng nổ kết nối và bùng nổ cơ hội.

Tôi tận dụng cơ hội mà nền kinh tế thị trường mang đến; tin vào các triển vọng tăng trưởng, ưa thích khu vực kinh tế tư nhân; kiếm tiền và trở thành một thành viên ra trò của chủ nghĩa tiêu dùng. Tôi học những khái niệm mới mẻ của xã hội như "theo đuổi đam mê", tương phản với "vào nhà nước cho ổn định" của thế hệ trước.

Nhưng tôi không dứt được ký ức về sự bấp bênh thời thơ ấu. Cảm giác sâu thẳm về cái nghèo trở thành thứ tài sản gia truyền tôi biết nhiều người...

2,532 Read
210 Share
(281)
:
TIN BÀI NÓNG!!!
Đăng nhập
Quên mật khẩu
Đăng ký
Về đầu trang