Rủi ro tách, nhập

Ngày đăng: 15/10/2020
2,175 Read
144 Share

Trong buổi giảng về bộ máy hành chính, học viên hỏi: “Thưa thầy, tại sao các cơ quan hành chính nước ta cứ tách nhập liên tục như vậy?”.

"Tách nhập là nghề tổ chức, nếu không thì chúng tôi làm gì", giảng viên trả lời. Giảng viên là một thứ trưởng, cũng là bạn vong niên thân tình của tôi. Hết giờ học, anh túm tôi và nói: "Thế nào cậu, mình trả lời thế được không?". "Xin lẩy đôi câu Kiều với anh: Chém cha cái số hoa đào/ tách ra rồi lại nhập vào như chơi", tôi đành nói vui như vậy.

Nhiều người cũng cảm thấy có gì đó không ổn trong câu chuyện cơ quan hành chính các cấp cứ "tách tách, nhập nhập" hoài trong hơn hai chục năm qua. Tôi thấy hình như chúng chưa được nghiên cứu kỹ lưỡng, thiếu phân tích hiệu quả, rủi ro, không đánh giá tác động vào đời sống đất nước, nhất là tác động vào đời sống của dân lành đang phải chạy ăn từng bữa, doanh nghiệp đang phải kiếm từng đồng.

Nếu sự thay đổi bộ máy các cấp mà chỉ như "mang máng" rằng để quản lý dễ hơn thì không nên làm. Bởi quản lý dễ nhưng dân có thể lao đao. Tác động đơn giản và dễ thấy nhất, tôi tin nhiều người từng trải qua kinh nghiệm xương máu này, là hàng loạt giấy tờ của dân như chứng minh nhân dân, hộ khẩu, giấy chứng nhận về đất đai, giấy tờ tùy thân sau đó sẽ phải rất chật vật để sửa đổi nơi sinh, nơi ở, địa chỉ... hay hàng nghìn doanh nghiệp, tổ chức phải khắc lại con dấu, bỏ đi hàng đống phong bì và mẫu văn bản đã in. Luật Đất đai có một điều quy định riêng về hệ thống quản lý phải làm những gì khi có thay đổi về đơn vị hành chính. Nhưng những rủi ro pháp luật và thực thi pháp luật thì luôn cận kề trong muôn vẻ hình hài.

Ở các nước tiến bộ, khi quyết định thay đổi bất cứ điều gì, chính quyền đều phải phân tích chi phí, lợi ích mọi mặt, chỉ khi tổng lợi ích nhiều hơn tổng thiệt hại thì họ mới làm. Nói rõ hơn, khi quyết định thay đổi các cấu trúc trong chính quyền, phải đặt lợi ích của dân vào trung tâm. Một quyết định xê dịch bộ máy hành chính phải bảo đảm: trước mắt, nhà nước chi phí toàn bộ cho việc thay đổi kéo theo liên quan đến công dân và doanh nghiệp; lâu dài, mọi chi phí dịch vụ chính thức và phi chính thức sẽ thấp hơn hẳn. Và đời sống của dân sẽ dễ chịu hơn hẳn.

Tôi đã đọc khá nhiều tài liệu về việc người Pháp làm gì khi lấy được Đông Dương. Ngay lập tức, họ thành lập Nha Địa dư Đông Dương, đặt tại Đà Lạt. Họ cho chụp ảnh bằng máy bay toàn cõi Đông Dương, lập bản đồ chi tiết, rồi tiến hành khảo sát các nơi dựa trên bản đồ. Từ đó, họ phân định ranh giới các đơn vị hành chính dựa trên ranh giới tự nhiên khả dụng và các yếu tố quan trọng hơn như thổ ngơi, phong tục, tập quán, tính cách, giọng nói, hoàn cảnh, lịch sử của các nhóm dân địa phương; kể cả mối quan hệ yêu, ghét giữa các nhóm. Tạm gác sang một bên...

2,175 Read
144 Share
(217)
:
TIN BÀI NÓNG!!!
Đăng nhập
Quên mật khẩu
Đăng ký
Về đầu trang