Phản cảm

Ngày đăng: 08/06/2019
2,313 Read
128 Share

Trả lời chất vấn trước Quốc hội mới đây, khi nói về hiện tượng “lệch chuẩn” của một số công dân Việt Nam khi ra nước ngoài, Bộ trưởng Văn hoá, Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện đề cập tới trường hợp người mẫu Ngọc Trinh.

Người đứng đầu ngành văn hoá đất nước cho rằng, người mẫu này đến dự Liên hoan phim Cannes (Pháp) với tư cách cá nhân, nhưng ăn mặc "hết sức phản cảm", cần lên án. Thậm chí, Bộ trưởng Thiện cho biết sẽ nghiên cứu quy định để xử phạt các trường hợp tương tự.

Sự "phản cảm" mà ngài Bộ trưởng lo lắng đến từ chiếc đầm xuyên thấu cơ thể, được cắt khoét, xẻ hai tà cao quá hông của người mẫu trên thảm đỏ Cannes. Ngay sau khi những bức ảnh ấy được phát tán, mạng xã hội và truyền thông đồng loạt bàn tán, bình phẩm không ngớt. Có ý kiến cho đó là quyền cá nhân. Người lại nói đó là hành vi "phản cảm" không thể chấp nhận.

Nhưng điều tôi ngạc nhiên nhất là sự việc đã đi vào cả nghị trường Quốc hội một cách nghiêm túc, được sử dụng phân tích bởi người đứng đầu một cơ quan hành pháp với các nhà lập pháp.

Tôi cố gắng đi tìm hiểu ý nghĩa nội hàm của từ "phản cảm" là gì mà có sức ảnh hưởng ghê gớm đến như vậy. Trong các văn bản quy phạm pháp luật, chưa có định nghĩa về khái niệm này. Tôi hỏi các nhà ngôn ngữ học thì mỗi người đưa ra một cách hiểu khác nhau.

Một nhà ngôn ngữ học giải thích "cảm" là tình cảm, cảm tình. "Phản cảm" là làm cho không còn tình cảm. Một nhà nghiên cứu Hán Nôm chia sẻ, trước đây, từ phản cảm rất ít khi được dùng, gần đây mới bị lạm dụng. Theo nguyên nghĩa tiếng Trung, "phản cảm" là cảm giác, tâm lý phản đối, không hài lòng. Theo từ điển tiếng Việt của Hoàng Phê, "phản cảm" là gây ra phản ứng tiêu cực, làm cho cảm thấy bực mình, khó chịu và thường nói về người thưởng thức nghệ thuật.

Còn tôi hiểu rằng, phải chăng "phản cảm" đang được dùng hiện nay là một tính từ mang nét nghĩa nào đó rất thiêng liêng, thấm nhuần bản sắc, được coi là đúng đắn, mang nhiều giá trị văn hoá nên hiển nhiên được mọi người thừa nhận và phổ biến.

Nhưng làm sao mà sự "cảm" của mỗi quan chức, mỗi nhà báo, mỗi người dùng mạng xã hội, của gần trăm triệu người dân Việt Nam lại cùng giống nhau, theo một nghĩa mơ hồ nào đó được?

"Phản cảm" là khái niệm mông lung, không có nội hàm rõ ràng. Nhưng đáng lo ngại thay là nó đang được lạm dụng để điều chỉnh xã hội. "Phản cảm" ngày càng phổ biến trong phát ngôn của quan chức. Nhiều quyết định xử phạt hành chính của nhà chức trách xuất phát từ khái niệm này.

Năm 2014, ca sĩ Hương Tràm mặc bikini biểu diễn trong quán bar ở Hà Nội. Sau đó, cô bị Sở Văn hoá phạt 10 triệu, cấm diễn 3 tháng vì "ăn mặc phản cảm khi biểu diễn, trái với thuần phong mỹ tục Việt Nam".

Năm 2016, người mẫu Phương Mai mặc váy lộ vòng một, sau đó, bị Cục Nghệ thuật biểu diễn phê phán là phản cảm. Năm 2012, ca sĩ Thu Minh bị phạt 3,5 triệu vì mặc áo lấp ló vòng một ở đêm nhạc TP HCM. Năm 2011, Minh Hằng mặc bikini biểu diễn và bị Sở Văn hoá Quảng Bình phạt 3,5 triệu và nhắc nhở. Sau đó, cô...

2,313 Read
128 Share
(209)
:
TIN BÀI NÓNG!!!
Đăng nhập
Quên mật khẩu
Đăng ký
Về đầu trang