Phẩm giá con người

Ngày đăng: 17/01/2019
2,610 Read
200 Share

Chao Thét, cậu bé 7 tuổi có đôi mắt đen tròn, hàng mi như bông lúa chín. Nhà em ở sóc Thala Cà Hum, trong phum của người Khmer.

Gọi là nhà nhưng chỉ vài cây cột gỗ nâng các tấm tôn hoen gỉ lên cao, tường ken bằng những thân nứa dễ dàng nhìn xuyên ra ngoài, "phòng" ngoài cách với buồng trong nhờ mấy miếng áo mưa rách. Vài miếng gỗ gác trên mấy cọc tre làm chỗ ngủ. Góc "buồng ngủ" còn có chỗ thả gà và lợn.

Hỏi con đi vệ sinh ở đâu, em chỉ ra khu đồi bên kia con đường đất trước nhà, nơi thưa lưa mấy cây bạch đàn ít tuổi và bọn chó đang bới rác. Khu vệ sinh thiên nhiên đó, không nước, không giấy vệ sinh, không vách ngăn hay mái che. Và đôi khi em phải chiến đấu với một con chó để hoàn thành nhiệm vụ bài tiết của cơ thể.

Anh trai Chao Thét bị câm, không được đến trường. Với hai anh em cậu bé, đi vệ sinh trong một cái nhà vệ sinh chưa bao giờ là một nhu cầu. Vì em không biết tới nhu cầu ấy.

Chao Thét nằm trong số 70% dân vùng nông thôn và miền núi sâu, xa của Việt Nam đi vệ sinh mở - tức trong tự nhiên. Họ ngồi đó, lắng nghe gió hát trên đầu, có thể che được khuôn mặt hay phần dưới song cơ bản vẫn phơi bày với "nguyên sơ". Họ cũng không có giấy vệ sinh hay nước sạch mà là cành, lá cây, lõi ngô; hoặc không gì cả. Em mới biết đến nhà vệ sinh hơn một năm nay, chỉ từ khi em vào lớp Một tại Trường Tiểu học A Ba Chúc, huyện Tri Tôn, An Giang.

Chất thải của con người tìm đường trở về nước sông, ao, bất cứ nguồn nước nào và cả nguồn nước uống, thức ăn, nước tắm giặt và đánh răng, vào mắt chúng ta. Đây là nguyên nhân của 80% bệnh tật ở các khu vực nông thôn, theo UNICEF. Trong năm 2018, cả huyện Tri Tôn có gần 700 ca tiêu chảy, gần 100 ca lỵ trực trùng và lỵ amibe, hơn 40 ca thương hàn và viêm não siêu vi trùng, gần 200 ca chân tay miệng. Tỷ lệ các bệnh này ở Tri Tôn đều chiếm áp đảo, từ 10% tới 43% của cả tỉnh - gồm 11 huyện, thị. Đây chỉ là các ca đã đến bệnh viện. Hơn một nửa dân ở đây không đi bệnh viện trừ những tình huống nguy cấp đến tính mạng.

Đáng ngại hơn, các em bé gái rất dễ gặp nguy cơ bị tấn công, bị quấy rối, lạm dụng tình dục khi đi vệ sinh ngoài thiên nhiên, bên vệ đường, bờ sông, trong vườn. Đó là lý do Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban Ki Moon phát động chiến dịch chấm dứt vấn nạn đại tiện ngoài trời trước năm 2025 trên toàn thế giới, bởi "vệ sinh thể hiện phẩm giá của con người".

Tri Tôn là huyện miền núi nghèo và xa Tây Nam tổ quốc, nơi có 17 km đường biên giới giáp Campuchia. Số học sinh bỏ học trung bình toàn tỉnh ở cả ba cấp những năm gần đây là 14% tổng số học sinh - gấp 10 lần tỷ lệ trung bình của cả nước. Cha mẹ bắt đi làm, gia đình chuyển đi nơi...

2,610 Read
200 Share
(260)
:
TIN BÀI NÓNG!!!
Đăng nhập
Quên mật khẩu
Đăng ký
Về đầu trang