Những mùa xuân trong đời

Ngày đăng: 04/02/2019
2,851 Read
203 Share

Đã qua hơn bảy mươi năm cuộc đời, tôi cũng trải nghiệm rất nhiều trạng thái ăn Tết. Dăm cái Tết cùng với đồng bào dân tộc thiểu số vùng núi phía Bắc khi đi sơ tán trong chiến tranh phá hoại. Dăm cái Tết cùng bạn bè các nước phương Tây khi làm nghiên cứu ở nước ngoài - có chút xa vắng, khác lạ nhưng anh em chúng tôi vẫn cố giữ hương vị cổ truyền. Cũng có nhiều Tết không có nhà mà ở lại nơi đang công tác, hương vị Tết truyền thống vẫn đủ, chỉ thiếu cái se lạnh, một chút mưa phùn quê mình.

Nhưng những cái Tết đọng lại nhiều nhất trong tôi vẫn là Tết quê, cùng ông, bà và mẹ. Tôi không được ăn Tết với bố lần nào vì mẹ sinh ra tôi vào cuối tháng 11 nhưng bố đã hy sinh trên chiến trường chống Pháp đúng vào ngày đầu tiên của toàn quốc kháng chiến, tháng 12 năm 1946.

Hồi tôi còn bé, Tết trong thời Pháp thuộc có sự "giằng co" giữa văn hóa truyền thống đang bị văn hóa phương Tây xâm lấn, nó bị thay đổi rất nhiều. Nhà thơ Vũ Đình Liên đã nói hộ nỗi lòng nhiều người khi ấy, "giấy đỏ buồn không thắm, mực đọng trong nghiên sầu". Mượn hình ảnh ông đồ, nhà thơ muốn than thở về sự bị xâm lăng của văn hóa ngoại lai khiến Tết không còn như xưa nữa.

Hòa bình lập lại vào năm 1954, nếp "đời sống mới" dựa trên tập thể được thiết lập. Tết truyền thống lùi xa. Bánh chưng, thịt mỡ, dưa hành vẫn có nhưng phải tiết kiệm. Câu đối, cây nêu, tràng pháo thì không còn. Chùa chiền vắng tanh. Tết chủ yếu là văn nghệ xóm làng. Dần dần trong thời bao cấp, Tết truyền thống cũng từng bước trở lại, không mạnh mẽ nhưng có chiều sâu do sức sống tự thân của mạch ngầm văn hóa.

Tôi trưởng thành trong thời kỳ bao cấp, và nhớ như in những cái Tết này. Mẹ ở nhà làm lụng quanh năm, tích cóp gạo nếp, đỗ xanh, dưa cải, hành củ để dồn vào cái Tết cho no đủ, tính từng ngày để chờ con về. Vài nhà chung nhau "đụng" một con lợn, nhà nào cũng đủ tiết canh, lòng lợn, thịt đông, thịt ba chỉ luộc, thịt gói bánh chưng. Đống gốc tre khô cũng đã được tích sẵn ở góc sân để luộc bánh, làm bún, thổi xôi. Đêm 29 Tết, nhà nào cũng thâu canh đỏ lửa.

Mùng Một Tết, ông tôi thường gọi tôi lên hầu rượu cụ năm mới. Ông...

2,851 Read
203 Share
(258)
:
TIN BÀI NÓNG!!!
Đăng nhập
Quên mật khẩu
Đăng ký
Về đầu trang