Nghịch lý giá điện

Ngày đăng: 13/03/2019
3,727 Read
232 Share

Giá điện sẽ tăng hơn 8% vào cuối tháng này, với lập luận của lãnh đạo Bộ Công Thương là để “lành mạnh hóa tài chính ngành điện”.

Ngành điện từ lâu đã thiết lập giá cơ sở. Từ đó, họ tính giá điện cho các nhu cầu sử dụng khác nhau của người dân và doanh nghiệp. Với giá điện bình quân (giá cơ sở) hiện nay quy về USD, tôi tính ra trung bình giá điện công nghiệp là 6,8 cent/kWh, giá điện sinh hoạt là 8,5 cent/kWh và giá điện kinh doanh là 10,7 cent/kWh. So với giá trung bình của Trung Quốc và Ấn Độ là 8 cent/kWh, giá điện sinh hoạt và kinh doanh tại Việt Nam đã rất cao, chỉ có giá điện công nghiệp là còn rẻ.

Sáu năm trước, tôi tiếp xúc nhiều quỹ đầu tư nước ngoài muốn tìm kiếm cơ hội đầu tư hệ thống phát điện từ nhiệt thải của các nhà máy xi măng tại Việt Nam. Hệ thống này cho phép nhà máy xi măng tự sản xuất và đáp ứng được khoảng 30% nhu cầu điện năng của nhà máy. Sau khởi đầu thành công tại Kiên Giang, một quỹ có trụ sở ở Singapore rất hào hứng đề xuất 8 dự án với quy mô đầu tư gần 100 triệu USD, hợp tác với một tập đoàn xi măng hàng đầu Việt Nam.

Nhưng rồi, bao nhiêu đề xuất đầu tư gửi đi đều nhận lại một cái lắc đầu từ chối của phía doanh nghiệp Việt Nam. Lance, người sáng lập quỹ thắc mắc: "Vì sao một dự án tốt, có ý nghĩa tích cực về môi trường và mang lại lợi ích kinh tế lâu dài cho doanh nghiệp như thế mà các anh vẫn từ chối?". Đại diện doanh nghiệp kia trả lời: "Chúng tôi hiểu hết, nhưng chưa phải thời điểm này".

Tôi phân tích dữ liệu đầu vào sản xuất và chỉ ra cho Lance mấu chốt: rất khó thuyết phục các nhà máy xi măng tự đảm bảo nguồn điện vì giá điện cho ngành xi măng vẫn quá rẻ để tiết kiệm. Các nhà máy kiểu này tại Việt Nam đang được hưởng sự ưu tiên ít nước nào có được.

Có một mấu chốt rất quan trọng là khái niệm "bù giá", "bù chéo" được dùng lâu nay trong cơ cấu giá điện, khởi phát từ Luật điện lực năm 2004. "Bù chéo" chính là việc trợ giá điện cho sản xuất, một sáng kiến rất phi thị trường suốt nhiều năm qua: người dùng điện sinh hoạt và kinh doanh phải trả giá...

3,727 Read
232 Share
(338)
:
EVB
TIN BÀI NÓNG!!!
Đăng nhập
Quên mật khẩu
Đăng ký
Về đầu trang