Một Việt Nam giá rẻ

Ngày đăng: 28/01/2019
3,002 Read
166 Share

Trong những bình luận và tin tức từ Diễn đàn kinh tế thế giới Davos, tôi lấn bấn mãi vì ý kiến cho rằng Việt Nam đang hấp dẫn các công ty rút chân khỏi Trung Quốc hơn bảy nền kinh tế mới nổi châu Á khác, vì “rẻ” ở chi phí nhân công và giá điện.

Đóng góp vào tăng trưởng, đóng thuế, tạo ra cơ hội việc làm cho lao động địa phương được coi là thành tích thu hút đầu tư nước ngoài nhiều năm qua. Thành tích đó đạt được nhờ "lợi thế giá rẻ" mà Việt Nam bấy lâu đem đi quảng bá khắp nơi để thu hút đầu tư. 

Nhưng thực sự, có nhiều điều không ổn. Và đã đến lúc ngừng cho rằng giá rẻ là lợi thế của quốc gia. 

Ba năm trước, tôi đã khảo sát một nhà máy chế biến cá hồi do người Nga đầu tư tại Long An. Quy trình sản xuất của doanh nghiệp rất đơn giản: nhập cá hồi từ Nga, chế biến thành cá hồi phi lê, đóng gói, đông lạnh, rồi xuất khẩu toàn bộ sang châu Âu.

Trung bình, để chế biến một tấn sản phẩm cá hồi, họ cần 20 mét khối nước sạch và cũng thải ra một lượng nước thải tương đương với nhiều chất ô nhiễm hữu cơ, phát sinh khoảng 800 kilogram chất thải rắn dễ lên men thối rữa như nội tạng, xương, vây, vảy, cùng khí thải và mùi hôi tanh khó lẫn.

Nhìn hàng trăm công nhân bịt kín người trừ đôi mắt, lặng lẽ đưa tay qua lại chỉ một số động tác nhiều giờ một ngày, trong môi trường lạnh ngắt, tôi ái ngại. Tội thậm chí không dám mở lời hỏi một ai, vì sợ phá vỡ trật tự cứng rắn dường như không chấp nhận tiếng người.

"Sao các anh không chế biến tại Nga hoặc châu Âu để trực tiếp phục vụ thị trường của mình mà phải nhọc công đi đường vòng xa như vậy?", đáp lại tôi, chủ doanh nghiệp nói, "Đặt nhà máy ở Việt Nam vẫn tạo ra lợi nhuận cao hơn vì ở đây chi phí sản xuất, nhất là giá lao động khá rẻ".

Mặc dù đánh giá cao sự thật thà của ông, chúng tôi quyết định không hỗ trợ doanh nghiệp này vì không muốn tiếp tay cho những doanh nghiệp tương tự vào Việt Nam. Những hoạt động gia công - chế biến đơn sơ hầu như không tạo ra giá trị gia tăng thật sự, và cơ hội tham gia của các đối tác Việt Nam trong chuỗi cung ứng gần như không có.

Có hàng nghìn doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam với mô hình tương tự công ty chế biến cá hồi kia và đang được tính vào "thành tích" thu hút đầu tư. Họ là những cỗ máy sử dụng tài nguyên được cho là rẻ của chúng ta, bao gồm tài nguyên nhân lực, tài nguyên năng lượng, tài nguyên nước, tài nguyên không khí và tài nguyên đất.

Yếu tố "rẻ" như nhiều khảo sát trên toàn cầu, thường đi kèm với việc sử dụng lãng phí, kém hiệu quả và dẫn đến suy thoái, suy kiệt tài nguyên. Họ cũng để lại cho Việt Nam một gánh nặng môi trường với các loại chất...

3,002 Read
166 Share
(333)
:
TIN BÀI NÓNG!!!
Đăng nhập
Quên mật khẩu
Đăng ký
Về đầu trang