Lò chống tham nhũng

Ngày đăng: 06/01/2019
3,985 Read
331 Share

“Cô bảo, về nói với mẹ đừng có hoa quả, quà cáp gì, cứ phong bì cho gọn con nhé” - có lần, đứa cháu tôi nói với cả nhà.

Tôi vẫn tự hỏi, cái gốc tham nhũng trong xã hội ta là từ đâu? Dột từ nóc, từ lãnh đạo cấp cao biến chất hay từ môi trường với một thể chế dễ tạo ra tham nhũng? Hay một phần xuất phát từ ngay trong giáo dục gia đình? Nếu chỉ tập trung vào những vụ án điểm để "đốt lò" đã đủ để chống tham nhũng hay chưa?

Chưa chào đời, bố mẹ đứa trẻ đã phải "chạy" để nó được ra đời tại một nhà hộ sinh tử tế. Đứa bé lên ba, muốn vào trường mầm non tốt cũng có giá theo nhiều "kênh" quan hệ khác nhau. Vào trường rồi, bố mẹ phải luôn có quà cho mọi dịp "đáng nhớ". Cứ thế, hành trang "phong bì" của bố mẹ theo con suốt các năm học tiểu học tới trung học. 

Và rồi nếu em nào vào được đại học, lỡ có học kém hoặc muốn điểm tốt hơn thì việc "chạy thầy" cũng đã thành lệ. Ra trường rồi, nếu xin vào cơ quan nhà nước cũng đều có giá tùy thuộc công việc có "thơm" không. Quá trình đầu tư tiếp theo này hết sức dài hạn mà không theo chuẩn mực nào. Chạy thi công chức, đua quan hệ, tham gia vào dường dây của anh này, chị kia, cố sao làm "đệ" cho ai đó... 

Nhưng đã "đầu tư" thì phải có "hoàn vốn". Làm sao có thể hoàn vốn với lương ba cọc, ba đồng trong khung biên chế nhà nước? Khi đã leo lên đến một vị trí nào đó, việc vừa phải lo "đầu tư" tiếp, vừa lo "hoàn vốn" để tiếp tục cuộc đua là một quá trình không ngừng nghỉ. Vòng tròn lặp lại. Cứ thế, trong một môi trường đầy rẫy các nhà "đầu tư" như vậy thì câu chuyện tham nhũng có hệ thống là tất yếu.

Tại một hội nghị cuối năm 2018 với một số lãnh đạo chính phủ cấp cao, tôi được một vị tâm sự rằng đối mặt lớn nhất hiện nay của chính phủ không phải thiếu ngân sách mà chính là sự yếu kém của hàng ngũ quan chức, công chức thực thi. Một đội ngũ công chức khổng lồ về số lượng song chất lượng đa phần còn yếu kém đã làm trì trệ công tác vận hành đất nước. Không dễ để giảm số lượng công chức khi họ đã được "đầu tư" cả một quá trình dài hạn như trên. Cũng không dễ nâng cao chất lượng bộ máy đó bởi kiến thức và kinh nghiệm của nhiều người có được nhờ "chạy thầy" trên giảng đường hay "chạy quan hệ" trong quá trình công tác.

Năm 1990, tôi đặt chân đến  Ba Lan trong nhiệm kỳ công tác 5 năm của mình. Nạn tham nhũng khi đó hoành hành nghiêm...

3,985 Read
331 Share
(442)
:
TIN BÀI NÓNG!!!
Đăng nhập
Quên mật khẩu
Đăng ký
Về đầu trang