Khoảng trống lịch sử

Ngày đăng: 27/06/2018
2,474 Read
189 Share

Sáng nay, khi bài viết này lên trang, hàng trăm nghìn thí sinh chuẩn bị bước vào bài thi Khoa học Xã hội của kỳ thi THPT quốc gia.

Sau bài thi ngắn năm mươi phút và bốn mươi câu hỏi trắc nghiệm trong buổi sáng hôm nay, phần lớn họ, nếu không chọn ngành khoa học xã hội ở đại học, sẽ tạm dừng “mối duyên” với lịch sử trong nhiều năm về sau này.

Khi hàng trăm nghìn cái đầu trẻ chăm chú cúi xuống một bài thi lịch sử, tôi nhớ tới giáo sư Phan Huy Lê, người vừa rời cõi tạm ngày 23/6 vừa qua. Đại thụ của nền sử học ra đi, để lại cho cuộc đời một câu hỏi: bao giờ những khoảng trống lịch sử được lấp đầy?

Trong bốn mươi câu trắc nghiệm lịch sử sáng nay, sẽ còn thiếu rất nhiều sự kiện và sự thật lịch sử quan trọng của Việt Nam, mà ngành giáo dục vẫn còn chưa thống nhất được với ngành lịch sử, với những nhà nghiên cứu trăn trở như Phan Huy Lê, rằng chúng có nên được đưa vào và sẽ được đưa vào sách giáo khoa như thế nào.

Lần đầu tiên tôi nhận ra “khoảng trống lịch sử” trong đầu mình, là khi đã trở thành một sinh viên năm thứ 3 của trường báo.  Đó là lần đầu tiên tôi được đọc một cuốn sách về phong trào Nhân văn giai phẩm. Đó là lần đầu tiên tôi biết về người đồng hương Nguyễn Hữu Đang - nhân được cụ Hồ tin tưởng giao trọng trách dựng lễ đài độc lập ngày 2/9/1945, nhưng nửa đời còn lại ông phải sống trong đoạ đày vì tham gia phong trào này.

Đó là động lực ban đầu để tôi lặng lẽ tìm hiểu và khám phá thêm rất nhiều những “khoảng trống lịch sử” tồn tại trong đầu mình, cũng như rất nhiều thanh niên cùng thế hệ. Đó là phong trào cải cách ruộng đất, cải tạo công thương nghiệp, vụ án xét lại chống Đảng, nạn thuyền nhân, hải chiến bảo vệ Hoàng Sa – Trường Sa…

Nhân văn Giai phẩm bây giờ đã được nhìn nhận lại với con mắt thoáng hơn. Nhưng với nhiều sự kiện khác, vì nỗi sợ mơ hồ nào đó, mà nhiều người còn rụt rè thậm chí không dám nhắc đến tên chúng ở nơi đông người.

Tháng 2/2017, tôi được dự một buổi thuyết trình khoa học của giáo sư Phan Huy Lê tại trụ sở Ban Tuyên giáo Trung ương. Bài thuyết trình của giáo sư khá dài nhưng mạch lạc và hấp dẫn mọi người đến những câu cuối cùng. Đó là lần đầu trong đời, tôi được mắt thấy tai nghe các sử gia hàng đầu đất nước công khai những những khoảng trống lịch sử lâu nay bị coi là “nhạy cảm”.

Trong buổi hội thảo ấy, giáo sư Lê đề nghị xác lập quan điểm mới khi làm sử là phải toàn bộ, toàn diện. Quan điểm này dựa trên nguyên tắc xuyên suốt: “Tất cả các nền văn hóa từng tồn tại trên lãnh thổ Việt Nam đều là di sản của văn hóa Việt Nam, đều là bộ phận tạo thành của văn hóa Việt Nam”.

Trên quan điểm này, lịch sử cổ đại Việt Nam không chỉ có văn...

2,474 Read
189 Share
(273)
:
TIN BÀI NÓNG!!!
Đăng nhập
Quên mật khẩu
Đăng ký
Về đầu trang