Khế ước xã hội

Ngày đăng: 09/11/2018
2,696 Read
224 Share

Tôi mới phụ trách một tọa đàm, dành cho các doanh nghiệp Nhật đang tuyển dụng kỹ sư Việt Nam để giúp hai bên hiểu về nhau. Khi bàn đến câu hỏi, tại sao doanh nghiệp và nhân viên phải ký hợp đồng với nhau, đa số các bạn Việt Nam cho rằng điều đó rất quan trọng.

Các đại diện từ Việt Nam cho rằng hợp đồng nên quy định các điều khoản, cách xử lý, trừng phạt khi một bên không làm đúng cam kết càng cụ thể càng tốt. Ngược lại, các bạn Nhật cho rằng hợp đồng chỉ cần quy định một số thoả thuận mang tính nguyên tắc ban đầu về cách thức các bên sẽ làm việc với nhau. Mâu thuẫn, nếu có phát sinh, sẽ được các bên tự thương lượng.

Điều này khiến nhiều bạn trẻ Việt Nam bất ngờ khi làm việc với người Nhật. Lễ vào công ty ở Nhật cực kỳ hoành tráng, có hàng trăm, thậm chí hàng ngàn người, đủ các sếp to đến sếp nhỏ, nhân viên cũ, nhân viên mới tham gia. Những người mới sẽ được nghe phát biểu của các lãnh đạo hàng đầu, cùng hát bài ca truyền thống, cùng đọc tuyên thệ về sứ mệnh và đạo đức trong công việc. Thế nhưng cái mà các bạn Việt Nam mong đợi, một hợp đồng dày cộp để ký, thì không thấy đâu. Thay vào đó chỉ là một cái gọi là "nội định" - naitei, một mẩu giấy không có giá trị pháp lý lắm, ghi thoả thuận mơ hồ rằng công ty X đồng ý nhận anh A vào làm việc kể từ ngày này năm nọ.

Tức, nói cách khác, người Việt Nam vì không tin nhau nên mới ký hợp đồng. Còn người Nhật thì vì tin nhau nên mới không ký hợp đồng. Hai đất nước có xuất phát điểm hoàn toàn khác nhau cho cùng một loại thoả thuận xã hội.

Chính vì xuất phát điểm cho thoả thuận chung khác nhau nên cách giải quyết mâu thuẫn cũng thường khác nhau. Tôi thấy trên nhiều diễn đàn online của người Việt đang sống tại Nhật, khi gặp mâu thuẫn với công ty, họ thường thể hiện bức xúc bằng một câu cửa miệng rất Holywood "Em cần tìm luật sư". Ở Nhật thì ngược lại, mỗi khi có vấn đề xảy ra, người ta thường tìm đến nói chuyện trực tiếp với nhau để thương lượng và tự giải quyết vấn đề, thay vì mời bên thứ ba vào.

Việc này được các nhà xã hội học cho là có gốc rễ nằm sâu trong "Văn hoá hoà hợp" của người Nhật. Luật sư vẫn là một chứng chỉ không phải ai cũng có, và vẫn là một nghề hái ra tiền, nhưng họ không sẵn việc. Chỉ trong những trường hợp mâu thuẫn cực điểm, tổn thất nghiêm trọng, các bên mới tìm luật sư để làm giúp các thủ tục...

2,696 Read
224 Share
(299)
:
TIN BÀI NÓNG!!!
Đăng nhập
Quên mật khẩu
Đăng ký
Về đầu trang