‘Đạo’ tri thức

Ngày đăng: 02/11/2020
3,095 Read
238 Share

Tôi biết đôi câu chuyện có dáng dấp trinh thám với nhiều uẩn khúc.

Tôi có ông thầy nhưng thân tình như bạn gặp phải tình huống éo le. Anh làm luận án Phó tiến sỹ tại trường Tổng hợp Lomonosov, Nga. Luận án đã bảo vệ thành công và không có gì vướng mắc. Dăm năm sau, anh được vào tầm ngắm đưa lên lãnh đạo một đại học ở Việt Nam. Có ý kiến tố rằng luận văn của anh có một trang đạo nguyên từ luận văn khác. Bên tố cáo bố trí người sang tận thư viện của trường Lomonosov để chụp ảnh trang đó. Nhưng sang tới nơi, mượn được cuốn luận văn từ thủ thư, trang luận án kia bị xé mất rồi. Câu chuyện lửng lơ tại đó. Tôi thương anh lắm, nhưng cũng đành phải nghĩ rằng sự đạo một trang luận án ấy chắc là có thật.

Gần đây thôi, toà án Hà Nội xét xử vụ người bị tố đạo 30% luận án tiến sỹ kiện Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo việc đã quyết định thu hồi bằng tiến sỹ của anh. Luận án được bảo vệ thành công vào năm 2003 tại Đại học Kinh tế Quốc dân. Mười năm sau, 2013, chính vị hiệu trưởng mà mười năm trước làm chủ tịch cả ba hội đồng chấm luận án này (hội đồng bảo vệ chuyên đề, hội đồng bảo vệ cấp cơ sở và hội đồng bảo vệ luận án cấp trường) lại làm đơn tố cáo nghiên cứu sinh đã đạo 30% luận án từ một luận án khác tại một đại học khác. Hội đồng khoa học được lập ra để xác minh cũng kết luận như vậy. Thanh tra bộ cũng kết luận như vậy. Và Bộ trưởng ban hành quyết định thu hồi bằng tiến sỹ mà trường đã cấp. Toà xét xử, kết luận nguyên đơn thắng kiện và Bộ trưởng thua kiện. Qua vụ việc, nhiều bạn tôi ở trường đó cho rằng việc tố cáo đạo luận án chỉ là cách để giải quyết "vấn đề cán bộ" khi người bị tố cáo có khả năng thăng tiến.

Cậu con trai lớn có lần hỏi tôi, sao lại dùng từ "đạo văn" mà không phải là "trộm cắp văn". Con tôi hỏi câu trên là vì tra từ "đạo" tại bất kỳ tự điển Hán - Việt nào cũng cho nghĩa là "trộm cắp cái của người khác làm của mình". Tôi trả lời con rằng, thời xưa ở ta chữ nghĩa phần lớn dùng từ Hán - Việt, vậy nên người ta sử dụng từ "đạo" trong Hán - Việt để nói về hành vi trộm cắp văn chương, khác với hành vi trộm cắp những thứ cụ thể được dùng chữ Nôm cho dân...

3,095 Read
238 Share
(309)
:
TIN BÀI NÓNG!!!
Đăng nhập
Quên mật khẩu
Đăng ký
Về đầu trang