Chữ Hòa trong giáo dục

Ngày đăng: 20/11/2019
2,347 Read
130 Share

Đâu rồi niềm vui trẻ thơ khi đến trường? Đâu rồi niềm vui dạy học khi đứng lớp. Vì đâu mà tất cả đều trở thành đối phó, dạy cho xong cho hết trách nhiệm và học cũng cho xong theo đúng yêu cầu?

Cũng ngày này của hai năm về trước, cũng trên trang báo này, tôi viết bài Chân - Thiện - Mỹ - Hòa, xuất những điều mà tôi đã trải nghiệm, chiêm nghiệm và đã sống theo, như một sự chia sẻ với những nhà giáo nhân ngày 20/11.

Năm nay, tôi muốn dành thời gian để viết thêm về một chữ trong bộ giá trị đó - chữ Hòa - vì theo tôi, đó là chữ khó đạt được nhất ở trong giáo dục, nhưng lại cũng là chữ truyền tải được những ý nghĩa sâu xa nhất của giáo dục.

Con người ta sinh ra vốn dĩ có bản năng sống, và theo bản năng sống có tính cách sinh học đó, con đường để đạt mục tiêu sẽ đến một cách tự nhiên thông qua tranh đoạt và giẫm đạp lên nhau. Đó là bản năng tự nhiên, là điều hiển nhiên sẽ có. Thế giới động vật đã tồn tại và phát triển qua cách đó.

Nhưng con người cần nhiều hơn thế. Con người có thể tìm ra một cách khác để đạt được mục tiêu mà không cần phải giẫm đạp lên nhau. Và cách khác đó chỉ có thể đạt được thông qua giáo dục. Như thế, giáo dục sẽ là đôi cánh để nâng bước con người, giúp con người bay cao và bay xa hơn, thăng hoa và hạnh phúc hơn, thành công và tạo ra nhiều giá trị hơn mà không cần phải giẫm đạp lên kẻ khác, lại càng không cần phải hủy hoại thiên nhiên.

Mà để được như vậy, thì chữ Hòa trong giáo dục phải trở thành kim chỉ nam trong giáo dục kỹ năng sống và văn hóa sống của con người. Nhưng giáo dục đang không làm được như thế. Những khổ đau mà giáo dục mang lại cho con trẻ chủ yếu xuất phát từ sự thiếu chữ Hòa với chính con trẻ. Hệ thống hành chính giáo dục nặng tính kiểm soát và các lý thuyết bàn giấy, các áp đặt kiểu đúc khuôn đóng gạch theo các tiêu chuẩn đồng nhất đã tạo ra một hố sâu ngăn cách ngày càng sâu giữa giáo dục và trẻ nhỏ. Hệ quả là giáo dục bị lạc đường và phản lại chính mình, còn trẻ em thì trở thành những kẻ lang thang phờ phạc trong bể học, mệt nhoài trong rừng khó khăn nhân tạo, ngày càng nhiều và ngày càng khủng khiếp, mà không biết để làm gì.

Những nhà giáo không còn sức sống, những chuyên gia tầm chương trích cú, nhặt nhạnh sách vở, những trí thức hương nguyện, những nhà quản lý chỉ biết kiểm soát đã làm cho giáo dục không còn là giáo dục, mà trở thành một sa mạc khô cằn, một hố sâu ngăn cách giữa trẻ nhỏ và bản thân giáo dục.

Thầy trò đối phó lẫn nhau. Gia đình và nhà trường cũng đối phó lẫn nhau. Các chuyên gia cũng đối phó lẫn nhau. Và giáo dục cũng tự đối phó với giáo dục, và tự lừa dối chính mình.

Sau một ngày ở trường, không thấy nhiều niềm vui trên khuôn mặt của cả thầy và trò. Về nhà cũng không thấy niềm vui của con cái và cha mẹ. Tất cả đều nháo nhào làm cho xong việc để đối phó lẫn nhau và tránh tối đa trách nhiệm. Trực tiếp hoặc gián tiếp, những người tham gia giáo dục từ các phía khác nhau đang đẩy trách nhiệm cho nhau và trẻ nhỏ là người lãnh hậu quả.

Thời đại thông tin và sự phát triển của công nghệ tiếc thay lại không làm cho giáo dục tốt hơn lên từ bên trong, mà ngày càng khoét sâu thêm hố thẳm giữa giáo dục và trẻ nhỏ. Công nghệ vốn dĩ chỉ là một phương tiện. Khi phương tiện bị sử dụng sai cách, bởi sai người, hướng đến sai mục đích, thì phương tiện trở thành công cụ của sự phá hoại.

Để rồi, chữ...

2,347 Read
130 Share
(260)
:
TIN BÀI NÓNG!!!
Đăng nhập
Quên mật khẩu
Đăng ký
Về đầu trang