Cái chết của đồng bằng

Ngày đăng: 01/11/2019
3,951 Read
246 Share

Chị Tư dậy sớm ra mở quán như thường lệ, bỗng khựng lại. Một vết nứt như con trăn lớn ngoằn nghèo xé con lộ làm đôi.

Bên kia "con trăn" là quán cà phê bờ sông của anh chị. Cái quán chưa đến mười mét vuông, lợp lá dừa nhỏ xinh, bốn bề gió lộng bên quốc lộ 91 trước nhà. "Nồi cơm" của gia đình bốn miệng ăn hàng chục năm nay bỗng trở nên tuột khỏi tầm với. Nó quá chông chênh khi cố bám víu vào miếng mặt đường rải nhựa chực chờ sụp xuống theo con nước của dòng Hậu giang.

Từng nhiều lần chứng kiến nhà cửa, hàng quán trôi sông ở miền Tây, linh tính mách bảo chị không nên mạo hiểm mưu sinh bên miệng Hà bá. Y như rằng, sau vài ngày cầm cự, cả đoạn quốc lộ đã rã thành từng mảng xuống sông, mang theo "nồi cơm" nhà chị Tư. Đó là một ngày cuối tháng bảy.

Quán cà phê của chị Tư cũng là nơi tôi và anh N. hay ghé lại hàn huyên trong mỗi chuyến công tác An Giang. Tôi vừa gặp lại anh N. khi anh dẫn con qua Vancouver, Canada du học. Là dân miền Tây chính gốc, tổ tiên anh đã chọn An Giang làm trú quán ngót 200 năm, từ thời đào kênh Vĩnh Tế. Anh N. nói, cái quán của chị Tư trôi sông đã làm anh suy nghĩ rất nhiều.

Chẳng ở đâu xa, vuông đất mấy công mặt tiền sông Hậu nơi đặt xưởng xay xát của nhà cũng đang ngày càng teo lại và nham nhở vì "nước ăn". Cái nết hiền lành của con nước Cửu Long ngày xưa không còn nữa. Nhìn xa xăm, anh tâm sự vừa ký hợp đồng mua dịch vụ tư vấn định cư Canada với số tiền không hề nhỏ, 5 tỷ đồng. Cực chẳng đã, gia đình anh phải đi tìm vùng đất mới, dù rất đau xót khi không thể tiếp nối tiền đồ của cha ông. "Ước gì được trở lại ngày thơ ấu, dù nghèo mà bình yên", anh bảo, "giờ thì dân miền Tây vẫn nghèo, nhưng sự bình yên ngày càng xa vắng".

Mekong được coi như "người mẹ" mang nặng trầm tích suốt chiều dài hơn 4.800 cây số từ cao nguyên Tây Tạng ra tới biển Đông để sinh "đứa con" đồng bằng Sông Cửu Long rộng lớn và màu mỡ. Những nghiên cứu về khảo cổ và lịch sử cho thấy đây là vùng đồng bằng phù sa giàu có, song rất nhạy cảm và dễ tổn thương.

Suốt 6.000 năm qua, dòng chảy trầm tích Mekong đã liên tục bồi đắp, kiến tạo và duy trì sự ổn định của vùng châu thổ Cửu Long. Vậy nhưng, những can thiệp thô bạo từ thượng nguồn đã làm đảo ngược quá trình kiến tạo của mẹ thiên nhiên. Một chu kỳ mới, đầy khắc nghiệt đã đe dọa đồng bằng trong gần mười năm trở lại đây: chu kỳ phân rã. Viễn cảnh đồng bằng Sông Cửu Long hoàn toàn biến mất có lẽ là một cơn ác mộng với người Việt Nam.

Từ năm 1996 đến năm 2014, Trung Quốc đã lần lượt đưa vào hoạt động 6 đập thủy điện trên thượng nguồn Mekong thuộc lãnh thổ của họ với tổng công suất 15.620 MW, tương đương 6,5 lần công suất thủy điện Sơn La – thủy điện lớn nhất của Việt Nam. Kể từ đó, những "Vạn lý trường...

3,951 Read
246 Share
(438)
:
TIN BÀI NÓNG!!!
Đăng nhập
Quên mật khẩu
Đăng ký
Về đầu trang