Bộ máy ngầm

Ngày đăng: 02/01/2019
2,045 Read
156 Share

Mỗi dịp cuối năm, bạn bè doanh nghiệp lại nhộn nhịp chia sẻ về những chuyến viếng thăm của “cán bộ”. Đó có thể là cuộc kiểm tra định kì theo kế hoạch, phòng cháy chữa cháy, môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm, hay đơn giản là để “nắm bắt tình hình”. Nhưng kết thúc chương trình làm việc, không ít thì nhiều, phần lớn doanh nghiệp đều có chút quà biếu Tết.

Hành động đó chủ yếu là tự nguyện. Khảo sát của VCCI năm 2016 cho thấy ngay trong khối doanh nghiệp FDI, có đến 45% doanh nghiệp thừa nhận đưa quà hoặc các khoản khác trong đợt thanh, kiểm tra. Chỉ 8% doanh nghiệp cho biết bị cán bộ thanh, kiểm tra đòi hỏi. 

Nhưng sự tự nguyện này không đến một cách ngẫu nhiên. Vài năm trước, tôi hùn vốn mở quán cà phê nhỏ ở Cầu Giấy, Hà Nội. Con đường khởi nghiệp không mấy thành công, nhưng chút kinh nghiệm đó cho tôi biết được phần nào cách phải ứng xử của một tổ chức kinh doanh tại Việt Nam. 

Cứ đều đặn mỗi tháng, chúng tôi sẽ phải tặng một khoản cho cơ quan quản lý khu vực. Họ bám cơ sở rất tốt và nắm được đầy đủ tình hình buôn bán tại địa bàn, gợi ý cho các chủ cơ sở những khoản phí bất thành văn: quán cà phê nhỏ 500 nghìn đồng, đông khách thì 700 nghìn đồng, quán phở một triệu và quán lòng lợn tiết canh hai triệu đồng. Theo quý hoặc theo năm, có thể phát sinh thêm những khoản khác cho "cấp trên". Khả năng định giá theo quy luật thị trường của những nhân vật này thực sự rất đáng thán phục.  

Đây chưa chắc là hành vi vi phạm Luật Phòng chống tham nhũng mới được Quốc hội thông qua. Bởi người đóng góp - như chúng tôi - đều tự nguyện. 

Những khoản đó nhiều khi được gửi đi với lý do nhằm phục vụ các chương trình rất nhân văn: ủng hộ quỹ phúc lợi cho anh em, góp phần vào quỹ nghỉ mát, tổ chức tất niên cho cán bộ hưu trí, hay tổ chức trung thu cho con em cán bộ. Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu một ai đó không tự nguyện? Tôi nghĩ các độc giả - đặc biệt những ai làm kinh doanh - có thể giúp tôi trả lời câu hỏi đó.

Những khoản phí phi chính thức như vậy tạo ra lượng chi phí khổng lồ. Một khảo sát khác của VCCI năm 2017 cho thấy 59% doanh nghiệp cho biết đã phải trả chi phí không chính thức, trong số này có đến 9,8% doanh nghiệp cho rằng đã phải trả tới hơn 10% doanh thu. Và không chỉ trong lĩnh vực kinh doanh mới có mức phí "ngầm" như vậy. Từ những "phong bì cảm ơn" trong các ngành dịch vụ công  - nằm giữa ranh giới hợp pháp và bất hợp pháp, cho đến việc đưa tiền cho cảnh sát giao thông để được miễn hình phạt - hành vi vi phạm pháp luật, có không ít tình huống người dân...

2,045 Read
156 Share
(185)
:
TIN BÀI NÓNG!!!
Đăng nhập
Quên mật khẩu
Đăng ký
Về đầu trang