Tài xế công nghệ tiến thoái lưỡng nan giữa đại dịch

Ngày đăng: 26/03/2020
3,893 Read
228 Share
Mỹ Covid-19 đã phơi bày mặt trái của mô hình "kinh tế chia sẻ": Lợi nhuận rơi vào túi doanh nghiệp, đẩy mọi rủi ro cho các "đối tác độc lập".

Ahmed là tài xế của Uber và Lyft. Anh cũng là ông bố 4 con, đứa lớn nhất 11 tuổi, bé nhất 3 tuổi. Vợ chồng anh sống cùng bố mẹ già ở San Francisco (tiểu bang California). Là nguồn thu nhập duy nhất của gia đình nên dù làm việc hơn 60 giờ mỗi tuần, anh chỉ có 56 xu trong tài khoản.

Theo lệnh phong tỏa San Francisco, mọi người được yêu cầu làm việc tại nhà. Nhưng công việc của Ahmed thuộc dịch vụ thiết yếu nên anh vẫn có thể ra đường dù bản thân anh cũng không hề muốn.

Một tài xế Uber ở San Francisco đeo khẩu trang khi làm việc. Ảnh: Reuters.

Một tài xế Uber ở San Francisco đeo khẩu trang khi làm việc. Ảnh: Reuters.

Covid-19 bùng phát ở nước Mỹ đồng thời cũng buộc anh phải đứng trước những sự lựa chọn tàn nhẫn và bất công: đói khát hoặc bệnh tật. Một bên là phơi bản thân và khách hàng trước nguy cơ nhiễm nCoV, loại virus rất dễ lây lan và có khả năng gây tử vong cao. Một bên là ở nhà, bảo vệ sức khỏe và tuân thủ cảnh báo của giới chức y tế, nhưng cả gia đình sẽ mất thu nhập.

Trong bảy năm qua, các công ty lớn như Uber, Lyft, Instacart, Doordash và Postmate đã tận dụng cách miêu tả "công nghệ" và "đổi mới", để che giấu mô hình kinh doanh của họ: chuyển rủi ro sang lực lượng lao động mà phần đông là người nhập cư và dễ bị tổn thương. Cốt lõi của các doanh nghiệp bóc lột này, coi tài xế là những "đối tác độc lập" (independent contractor), không phải nhân viên của họ.

Thuật ngữ đó rất quan trọng bởi khi người lao động bị phân loại là "đối tác độc lập", các công ty được thoái thác toàn bộ các nghĩa vụ bảo vệ quyền lợi của nhân viên, ví dụ như mức lương tối thiểu hay bảo hiểm. Phân loại người lao động theo cách này đã giúp Lyft, Uber và các công ty triệu đô khác gia tăng lợi nhuận trong một thời gian dài.

Cách đây mấy tháng, California đã thông qua đạo luật AB5, quy định các công ty không được phân loại người lao động là "đối tác độc lập" bởi khái niệm đó chỉ áp dụng cho các công nhân làm việc...

3,893 Read
228 Share
(432)
:
TIN BÀI NÓNG!!!
Đăng nhập
Quên mật khẩu
Đăng ký
Về đầu trang