Nhà xã hội học, PGS.TS Trịnh Hoà Bình: Ăn thịt chó không phải là thước đo văn minh con người

Ngày đăng: 15/09/2018
3,141 Read
196 Share
"Nếu chúng ta cố tình nói không ăn thịt chó là thể hiện trình độ, thái độ văn minh thì có lẽ chúng ta đã sai. Đã nói tới văn hoá thì không có chuyện thấp - cao, cũng không thể hiện trình độ phát triển. Thật khó có thể nói ăn thịt chó là dã man" - nhà xã hội học, PGS.TS Trịnh Hoà Bình chia sẻ quan điểm.

UBND TP Hà Nội vừa ban hành văn bản về tăng cường công tác quản lý nuôi, giết mổ, kinh doanh và sử dụng thịt chó, mèo trên địa bàn. Theo đó, TP giao UBND các quận huyện cập nhật thông tin và lập sổ quản lý về chó nuôi trên địa bàn, tổ chức ký cam kết thực hiện việc khai báo nuôi chó, mèo và chấp hành đúng các quy định về phòng, chống dịch bệnh, đặc biệt đối với bệnh dại. 

TP cũng yêu cầu các quận huyện tuyên truyền về nguy cơ và tác hại mắc các bệnh truyền nhiễm (bệnh dại, bệnh xoắn khuẩn, bệnh tả...) khi sử dụng thịt chó, mèo để người dân nhận thức được và từ bỏ thói quen sử dụng thịt chó, mèo. Việc kinh doanh, giết mổ và sử dụng thịt chó, mèo đã tạo ra những phản cảm đối với khách tham quan du lịch, du khách quốc tế sinh sống, làm việc tại Hà Nội, làm ảnh hưởng đến hình ảnh của một Thủ đô văn minh, hiện đại.

Tuy mong muốn của UBND TP mới được đưa ra không lâu nhưng hiện đang nhận được sự quan tâm của đông đảo dư luận. Động thái này giúp những người yêu chó có thêm hy vọng về một tương lai loài thú cưng này sẽ không còn bị giết hại để lấy thịt.

Chúng ta đang đề cập tới việc "nên" hay "không nên" ăn thịt chó, và thắc mắc liệu có phải những ai ăn thịt loài động vật này đều là những kẻ vô văn hoá, dã man và không thực sự văn minh? 

Để có cái nhìn khách quan hơn về vấn đề này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi ngắn với nhà xã hội học, PGS.TS Trịnh Hoà Bình.

Nhà xã hội học, PGS.TS Trịnh Hoà Bình: Ăn thịt chó không phải là thước đo văn minh con người - Ảnh 1.

Nhà xã hội học, PGS.TS Trịnh Hoà Bình.

Ăn thịt chó không phải là thước đo văn minh con người

Theo PGS.TS được biết, thói quen ăn thịt chó của người Việt được hình thành từ bao giờ và vì sao đến nay nó vẫn là một món ăn khoái khẩu của nhiều người, đặc biệt là khu vực phía Bắc?

Theo nhiều nghiên cứu, ăn thịt chó là thói quen "cố hữu", lâu năm của người dân, từ trước cả khi người Pháp chiếm Hà Nội. Thời bấy giờ, chợ Cửa Đông vốn nổi tiếng với việc bày bán nhiều thịt chó và người dân xem đây như món ăn khoái khẩu, thậm chí là thứ đặc sản nhiều giá trị. Đến năm 1973, việc ăn thịt chó bỗng bùng phát mạnh mẽ khi các quán bia hơi thi nhau mọc lên. Ở Hà Nội, có những "vùng đất thịt chó" nổi tiếng đến mức được định danh thương hiệu (một cách không chính thức), như "thịt chó Nhật Tân", "thịt chó Vân Đình". 

Chúng ta có thể thấy, tập quán ăn thịt chó đã trở thành một thứ văn hoá ẩm thực của người Việt. Có nhiều người hài hước còn gọi đó là "giá trị Quốc gia" vì thói quen này đã ăn sâu vào trong máu của người dân. Và dường như có cả công nghệ để chế biến thịt chó thành nhiều món, không cứ ở Đồng bằng Bắc Bộ, mà ở cả trong Nam. Tuy nhiên văn hoá thịt chó ngoài Bắc có phần rõ hơn, mạnh hơn. Dẫu ít dẫu nhiều, có nhiều bằng chứng cho thấy, từ lâu thịt chó đã trờ thành món ăn mang tính văn hoá, thành thử ra không phải mỗi tôi, nhiều người cho rằng đó là tục lệ không thể bỏ. Nếu nói đến văn hoá ẩm thực đặc biệt không thể thiếu thịt chó! 

Nhà xã hội học, PGS.TS Trịnh Hoà Bình: Ăn thịt chó không phải là thước đo văn minh con người - Ảnh 2.

Thói quen ăn thịt chó của người Việt đã có từ rất lâu.

Những năm 90 của thế kỷ trước, Hà Nội có cả một liên hiệp các xí nghiệp thịt chó trên đường đến Nhật Tân. Thời hưng thịnh, nơi đây tập trung 50 nhà hàng lớn nhỏ, khách nhậu ngày đêm không ngớt. Cứ chiều xuống, phố Nhật Tân lại chìm trong làn khói mờ ảo mang theo mùi thơm quyến rũ từ những xiên chả chó nướng như muốn níu chân mọi người. Và đúng như nhiều người chỉ ra, thịt chó ở đây được thu mua theo nhiều cách khác nhau. 

Nhiều người cho rằng ăn thịt chó, mèo là dã man vì họ xem chúng như những người bạn giữa nhà; ăn thịt chúng là thiếu văn minh. TS nghĩ như thế nào về quan điểm này?

Trước hết, tôi không ăn thịt chó và tôi cũng chả ăn thịt mèo. Nhưng tôi không bênh vực những người ăn thịt chó. Thử ngẫm mà xem, từ xưa chúng ta đã coi đó là thứ tập quán văn hoá, và sau này trở thành đặc sản. Rồi ngày ngày chúng ta mời nhau đĩa thịt chó, vui cũng mời mà buồn lại càng mời để giải đen.  

Việc các nhà hàng bán thịt chó mọc lên như nấm, có chăng là xuất phát từ lợi nhuận, động cơ lợi ích chứ không phải cứ ăn thịt chó là dã man. Điều đáng bàn ở đây là cách chúng ta tiếp cận, cách chúng ta hành hạ con vật, cách chúng ta giết thịt chó trước khi biến nó thành một mâm thức ăn đủ món. 

Tôi nghĩ, nếu chúng ta cố tình nói không ăn thịt chó là thể hiện trình độ, thái độ văn minh thì có lẽ chúng ta đã sai. Đã nói tới văn hoá thì không có chuyện thấp - cao, cũng không thể hiện trình độ phát triển. Thật khó có thể nói ăn thịt chó là dã man, đấy là do cách nhìn chứ có phải cứ ăn loại thực phẩm đó là thấp hèn đâu. 

Nhà xã hội học, PGS.TS Trịnh Hoà Bình: Ăn thịt chó không phải là thước đo văn minh con người - Ảnh 3.

Ông Bình chia sẻ quan điểm không phải cứ ăn thịt chó là thiếu văn minh.

Thực lòng mà nói, chúng ta đang tiếp cận vụ việc này ở cái nhìn thương xót khi chó bị giết hại dã man tại lò mổ. Chó là con vật trung thành của con người, phải chăng chúng ta thiếu tinh thần nhân văn trong xử lý chó? 

Từ những bình diện ấy có thể cho rằng, sẽ rất dại dột nếu ai đó nói ăn thịt chó là dã man. Và bằng chứng là những nền văn hoá vẫn sừng sững tồn tại, người Hàn Quốc vẫn rất "đam mê" ăn thịt chó. Dù thịt chó trước đó được xem là quốc thịt, thì người ta vẫn có cách xử lý được thay vì đánh vật chúng ra để chúng giãy giụa rồi la hét. 

Chính quyền Hà Nội chỉ "vận động" và "khuyến cáo" nhưng nhiều người nghĩ rằng trong tương lai rất có thể sẽ có một điều luật được ban hành bởi việc kinh doanh, buôn bán thịt chó tại Việt Nam đang không được kiểm soát. Theo TS, liệu chúng ta sẽ có một điều luật về việc cấm ăn thịt chó trong tương lai?

Tôi xin khẳng định, rất khó để người dân từ bỏ thói quen ăn thịt chó nếu chỉ dựa vào "lời khuyên" từ phía chính quyền Hà Nội. Và càng không thể nâng văn bản đó thành điều luật, bởi vì không có cơ sở nào để nói rằng, ăn thịt chó là thể hiện văn minh thấp, sự dã man, sự thiếu văn hoá hay cái gì đó xấu xí, đe doạ sự phát triển của cộng đồng, của con người.

Có lẽ khi nó hội tụ đủ các tiêu chí như vậy, chính quyền mới dám xây dựng, sửa chữa lời khuyến cáo thành một văn bản luật.

Luật pháp vốn là công cụ, là thiết chế quan trọng. Nó được phát sinh để điều chỉnh hành vi, hoạt động sống của con người trong xã hội. Mỗi khi có một văn bản pháp luật, hay thậm chí một văn bản có tính chất luật, thì cũng không ai dám đưa vào cụm từ "cấm ăn thịt chó". Thực chất việc xây dựng đạo luật không hề khó khăn và sự chấp nhận của cộng đồng có thể cũng không quá gian nan, cái quan trọng là chúng ta không đủ cơ sở để đưa vào luật. Cái này xuất phát từ sự mong muốn, khuyến cáo, kêu gọi.

Con chó gắn với hình ảnh người bạn gần gũi với con người. Ăn thịt chó không phải là sự xâm phạm, không phải đến khi thấy hết giá trị con chó chúng ta mới cấm ăn nó. Khốn nỗi, chúng ta đã xem thịt chó là một món khoái khẩu trước khi ai đó cám cảnh thấy thịt chó là tội nghiệp, là xâm phạm giá trị thiêng liêng.

Nhà xã hội học, PGS.TS Trịnh Hoà Bình: Ăn thịt chó không phải là thước đo văn minh con người - Ảnh 4.

Và có lẽ ở một chừng mực nhất định nào đó, khi đưa ra văn bản vận động đã vô...

3,141 Read
196 Share
(285)
:
TIN BÀI NÓNG!!!
Đăng nhập
Quên mật khẩu
Đăng ký
Về đầu trang